Proxecto de Real Decreto para a nova instrución técnica complementaria de Ascensores do Regulamento de Aparellos de Elevación e Manutención, aprobado polo Real Decreto 229/1985, do 8 de novembro.

Actualmente a nova ITC está en fase de alegacións, pendente de aprobarse tras as modificacións que poida sufrir o novo Real Decreto 229/1985, do 8 de novembro, no que se aproba a Instrución Técnica Complementaria ITC-AEM 1; prevese que entre en vigor o 1 de xullo de 2022.

As novas medidas nacen co obxectivo de regular as condicións técnicas mínimas que melloren a seguridade dos ascensores existentes, así como a protección do medio ambiente. Para iso, actualizaranse os procedementos de mantemento e inspeccións periódicas e os prazos das revisións de mantemento, entre outros aspectos.

 

Quedan incluídos no ámbito de aplicación desta ITC:
  1. Os ascensores cuxa introdución no mercado se efectuase con anterioridade á entrada en vigor deste real decreto, e que fosen rexistrados no órgano competente da Comunidade Autónoma, seguirán rexéndose polas prescricións do regulamento que lles fose de aplicación en canto a requisitos esenciais de seguridade e á súa comercialización, sen prexuízo do disposto sobre mantemento, inspeccións e modificacións na instrución técnica complementaria ITC-AEM 1, aprobada por este real decreto. Con independencia do anterior, deberán someterse ás adaptacións necesarias para incrementar a seguridade nos ascensores existentes.
  2. Ascensores de velocidade nominal ata 0,15 m/s, non rexistrados ante os órganos competentes das correspondentes Comunidades Autónomas.
    • Os titulares de ascensores que fosen instalados desde o 30 de decembro de 2009 ata a data de esixibilidade desta instrución técnica disporán de 18 meses para facer efectivo tal rexistro.
    • Os titulares dos ascensores que fosen instalados desde a obrigatoriedade do Real Decreto 1314/1997, do 1 de agosto, ata o 29 de decembro de 2009 disporán de vinte e catro meses para facer efectivo tal rexistro. Estes ascensores deberán cumprir, se non cos requisitos e condicións de seguridade do Real Decreto 1314/1997 ao que estaban obrigados, si polo menos cos do Real Decreto 1644/2008, polo que se establecen as normas para a comercialización e posta en servizo das máquinas. En ambos os casos, se transcorridos os prazos mencionados non se fixo efectivo o rexistro, deberá poñerse este feito en coñecemento do Órgano Competente en materia de industria da Comunidade Autónoma en que radique a instalación. Sen prexuízo da lexislación de aplicación para o deseño, fabricación e introdución no mercado dos ascensores dos apartados anteriores, a estes aparellos seralles de aplicación o establecido sobre mantemento, inspeccións e modificacións na instrución técnica complementaria ITC-AEM 1, aprobada por este real decreto.
  3. Os ascensores cuxa introdución no mercado se efectuase con anterioridade á entrada en vigor deste real decreto, e que non fosen rexistrados con anterioridade, seguirán rexéndose polas prescricións do regulamento que lles fose de aplicación na introdución no mercado, e deberán facer efectivo o devandito rexistro, para o cal disporán dun ano desde a entrada en vigor do presente Real Decreto.

 

Posta en servizo dos ascensores

Para a primeira posta en servizo, o titular ou representante presentará ante o órgano competente da Comunidade Autónoma a seguinte documentación, que incluirá a referencia ao número de serie ou, cando así o determine a Comunidade Autónoma, unha declaración responsable de dispoñer dela:

  • A ficha técnica da instalación.
  • A declaración CE ou UE de conformidade.
  • O manual de funcionamento, segundo o anexo VII
  • A copia do contrato de conservación.
  • E, cando sexa aplicable, as actas de ensaio relacionadas co control final.
  • O certificado de inspección inicial favorable.

Unha vez recibida a comunicación, o órgano competente outorgará un número de identificación e rexistro ao aparello (RAE), que será incorporado á documentación anterior.

O instalador ou fabricante deberá entregarlle ao titular unha copia da documentación referida neste apartado.

Se desde a data de emisión da declaración de conformidade CE ou UE, segundo o caso, que se emitirá unha vez instalado o ascensor e realizadas as probas pertinentes, ata a posta en servizo polo seu titular transcorreu un tempo superior a tres meses, á documentación anterior xuntarase ademais un boletín de mantemento emitido pola empresa conservadora no que conste que se realizaron todas as comprobacións do seu plan de mantemento. O prazo de inspección contarase a partir da data da súa posta en servizo.

 

 

MANTEMENTO DO ASCENSOR

1. Prazos

Deixará de realizarse cada 6 semanas nos casos en que o número de paradas non sexa superior a seis e o edificio se construíse hai menos de vinte anos. Estes pasarán a revisarse cada mes. Así, mantéñense os prazos de mantemento cuadrimestrais para os ascensores unifamiliares e para aqueles ascensores instalados en edificios de vivendas de ata tres paradas que non poidan dar servizo a máis de 20 vivendas en total. Tamén se mantén o mantemento mensual para o resto de ascensores convencionais.

 

2. Obrigas do titular

A. Permitir o uso do ascensor só durante o período no que teña contratado cunha empresa ascensorista homologada un servizo de mantemento que asegure o seu bo funcionamento.

B. Solicitarlle á empresa conservadora, mediante comunicación fidedigna, a posta fóra de servizo do ascensor cando teña coñecemento, por indicación da empresa conservadora, do organismo de control ou do órgano competente da Administración Pública, de que a súa utilización non reúne as debidas garantías de seguridade. Unha vez tomada a decisión, deberá comunicarse ao organismo competente da Comunidade Autónoma indicando o número RAE do ascensor e achegando un certificado da empresa conservadora no que sinale que o aparello queda temporalmente fóra de servizo. Só poderá volver poñerse en funcionamento por parte da empresa de mantemento. Para a reanudación do servizo, o titular deberá comunicalo ao mesmo órgano, achegando o correspondente contrato de mantemento en vigor.

C. No mesmo sentido, cando o titular teña coñecemento por escrito, por parte da empresa conservadora, dos elementos do ascensor que, a raíz das comprobacións de mantemento, deban repararse ou substituírse por apreciar que non se cumpren as condicións de seguridade que lle fosen esixibles, deberá proceder segundo o indicado pola empresa conservadora no prazo definido por esta en función do risco apreciado ou, cumprido o prazo sen emendar os defectos, deberá solicitarlle á empresa conservadora a posta fóra de servizo temporal do ascensor; de haber discrepancias co ditame da empresa conservadora, o titular poderá contratar a realización dunha inspección dos elementos motivo da discrepancia por parte dun organismo de control.

D. En caso de accidente ou anomalía no funcionamento, debe informar a empresa ascensorista nun prazo máximo de 24 h.

E. Contratar as inspeccións regulamentarias cun Organismo de Control Autorizado. As devanditas inspeccións non poderán ser contratadas en ningún caso pola empresa conservadora.

F. Contratar cunha empresa conservadora habilitada a emenda dos defectos indicados polo organismo de control tras a inspección do ascensor, nos prazos establecidos pola devandita entidade.

G. O titular da instalación ten a obriga de conservar os seguintes documentos:

– Rexistro de posta en servizo emitido polo órgano competente na materia da comunidade autónoma.
– No seu caso, Declaración de conformidade CE ou UE do aparello de elevación.
– Ficha técnica da instalación.
– Manual de funcionamento.
– Orixinal do rexistro de mantemento do ascensor.
– Contrato de mantemento cunha empresa ascensorista habilitada.

H. En caso de cambiar de empresa conservadora, o titular deberá facilitarlle á nova empresa unha copia da documentación citada no punto anterior.

 

En Ascel somos expertos en Mantemento de Ascensores.

 

3. Rexistro de operacións de mantemento

A empresa conservadora entregaralle ao titular, nun prazo máximo de dez días tras cada revisión, un boletín emitido en papel, agás que se acorde co titular a súa preferencia por recibilo de maneira electrónica, coa seguinte información:

  • Data da revisión.
  • Identificación da empresa conservadora e do técnico responsable dos labores de mantemento realizados.
  • Número de Rexistro de Aparello Elevador (RAE), número de serie do aparello e enderezo do ascensor.
  • Hora de inicio e finalización do mantemento.
  • Relación de todos os traballos e comprobacións levados a cabo segundo o plan de mantemento. No caso das comprobacións, hai que especificar para cada unha delas o indicado na norma UNE 58720:2020.
  • Acuse de recibo do titular ou do seu representante.
  • Sinatura do conservador de ascensores.

Os devanditos boletíns deberán conservarse ata a primeira inspección periódica con resultado favorable e, sucesivamente, entre dúas inspeccións periódicas con resultado favorable, e deberá manterse ademais o rexistro dos doce meses anteriores á última inspección. Cando unha empresa de mantemento deixe de prestar o servizo a unha comunidade, deberá manter unha copia do rexistro de mantemento do devandito ascensor ata que se realice a seguinte inspección periódica.

 

4. Obrigas das empresas conservadoras de ascensores en relación co mantemento

A. Conservar os ascensores de acordo co estipulado na nova ITC.

B. Será responsable da desmontaxe, parcial ou total, do ascensor e deberá supervisar as devanditas operacións.

C. Deberá corrixir as avarías que produzan a parada do ascensor en menos de 24 h. En casos de atrapamentos ou accidentes, deberá prestar os seus servizos de maneira inmediata.

D. Poñer por escrito os elementos do ascensor que deben repararse ou substituírse por consideralos non aptos para garantir o bo funcionamento do elevador ou por incumpriren as condicións de seguridade esixidas.

E. Garantir, durante un período de dous anos, a corrección das deficiencias atribuídas a un mal mantemento.

F. Poñer fóra de servizo o ascensor ata que se reparen as falladas consideradas moi graves que poidan supoñer un risco elevado para os pasaxeiros, poñéndoo en coñecemento do órgano competente.

G. Notificarlle ao titular, cunha antelación mínima de tres meses, a data na que debe solicitar a próxima inspección periódica a un Organismo de Control Autorizado.

H. Se non se realiza a inspección periódica obrigatoria transcorrido o prazo para a súa execución, a empresa ascensorista deberá deixar o ascensor fóra de servizo.

I. En caso de accidente con danos a persoas, obxectos ou elementos relevantes da instalación, deberá informar o órgano territorial competente da Comunidade Autónoma nun prazo máximo de 24 horas desde que tivese coñecemento, mantendo o ascensor fóra de servizo ata que Industria indique a súa nova posta en marcha.

J. Manter ao día o rexistro de mantemento.

K. Informar o órgano competente da Comunidade Autónoma da localización dos ascensores que mantén, incluídas as altas e baixas de contratos de mantemento dos ascensores que teña ao seu cargo.

Comunicación de altas:

    • O seu nome e razón social.
    • Data de entrada en vigor do contrato.
    • Copia do contrato de mantemento.
    • N.º de contrato de mantemento.
    • Data da última inspección periódica vixente requirida segundo o apartado 3 do artigo 12, así como o seu número de acta e o Organismo de Control que a realizou.

Comunicación de baixas:

    • O seu nome e razón social.
    • Data de cesamento do contrato.
    • Documento acreditativo da comunicación do cesamento do contrato ao titular.
    • Cederlle ao titular o rexistro de mantemento.

L. Ao asumir un aparello deberá realizar un informe técnico sobre o seu estado e poñelo á disposición do Órgano competente en materia de industria da Comunidade Autónoma se así se require.

M. Estar presentes nas inspeccións periódicas e prestar asistencia aos organismos de control.

N. Contar cun Plan de mantemento. As empresas terán que dispoñer, nun prazo dun ano a partir da entrada en vigor do novo Decreto, dun plan de mantemento para cada tipo de ascensor deseñado segundo a norma UNE 58720:2020 “Mantemento preventivo de ascensores”. Nel incluirase:

    • Actuacións consideradas como mínimas que se relacionan na Norma UNE 58720:2020, máis as derivadas das instrucións do instalador ou fabricante, máis aquelas que a empresa conservadora considere necesarias ao seu xuízo en función das peculiaridades de cada ascensor.
    • Tempo estimado establecido para a realización do mantemento.
    • Técnicos que leven a cabo o mantemento. Os traballos realizados no oco ou no teito do ascensor, así como cando se estean a manipular compoñentes mecánicos en movemento ou compoñentes eléctricos ou electrónicos, sempre deberán realizalos dúas persoas.

O. A empresa conservadora poderá subcontratar o servizo de mantemento para parte dos ascensores, pero non para a súa totalidade. A documentación formará parte do rexistro de mantemento. Para a subcontratación necesita:

    • Autorización expresa e por escrito do titular do ascensor.
    • Indicación expresa e por escrito, por parte da empresa conservadora, da empresa coa que pretende subcontratar.

P. Facilitar, por solicitude do órgano competente en materia de industria, a documentación relativa á súa actividade de mantemento.

 

5. Modificacións

As modificacións non poderán supoñer a renovación completa do ascensor. Cando a modificación dun ascensor implique introducir solucións técnicas incompatibles coa lexislación que lle era aplicable no momento da súa introdución no mercado, deberá indicarse no expediente técnico da modificación:

  • Apartados da lexislación pertinente que os novos elementos non poden satisfacer, xustificando o motivo do incumprimento.
  • Xustificar, para cada apartado non satisfeito, como se logrará unha seguridade equivalente cos novos elementos, indicando, segundo sexa o caso, os medios de control e actuación no caso de posibles desgastes non visibles desde o exterior.
  • Incluirase no manual de funcionamento todo o que se deba considerar no mantemento e inspeccións do equipo tras a modificación realizada.

 

INSPECCIÓNS DE ASCENSOR

1. Inspeccións periódicas obrigatorias

As inspeccións periódicas obrigatorias por parte dun Organismo de Control autorizado levaranse a cabo nos seguintes prazos:

  • Ascensores instalados en edificios de uso industrial e lugares de pública concorrencia: cada dous anos.
  • Ascensores instalados en edificios de máis de vinte vivendas ou con máis de catro plantas servidas: cada catro anos.
  • Ascensores non incluídos nos casos anteriores: cada seis anos.

Como novidade, os prazos de inspección reduciranse á metade cando o ascensor supere a antigüidade de 24 anos.

 

2.Inspeccións iniciais

Antes da primeira posta en servizo dun ascensor, deberá realizarse unha inspección por un organismo de control habilitado distinto do que interveu na avaliación da conformidade. O resultado da inspección deberá ser favorable sen defectos.

 

3.Outras inspeccións

Tras un accidente con danos ás persoas ou aos bens, ou que produza danos en elementos relevantes da instalación, realizarase unha inspección por parte dun Organismo de Control baseándose naqueles elementos que causaron o devandito accidente.

 

4.Notificación da inspección

A empresa conservadora notificaralle ao titular do ascensor, cunha antelación mínima de tres meses, a data límite para realizala, xunto co seguinte parágrafo:

Advírteselle de que, transcorrida a devandita data sen realizar a inspección periódica, , e de acordo co disposto no artigo 7, apartado h), da instrución técnica complementaria AEM1 “ascensores”, aprobada polo Real Decreto –/—-, do — de —–, esta empresa conservadora ha de proceder a deixalo fóra de servizo de forma fidedigna o día hábil seguinte á citada data.

O Organismo de Control Autorizado comunicaralle á presidencia da comunidade de propietarios a data prevista da inspección, por se desexa estar presente.

 

5.Documentación previa á inspección

O Organismo de Control Autorizado ha de ter á súa disposición no lugar da inspección a seguinte documentación:

  • Expediente técnico do ascensor ou ficha técnica, que serán facilitados pola empresa conservadora.
  • Copia do último certificado de inspección facilitado polo titular.
  • Histórico de avarías e accidentes do ano anterior á data de inspección.

 

6. Defectos

A revisión do OCA pode detectar tres tipos de defectos:

  1. Leves: Todos os defectos leves deberán emendarse como máximo antes da seguinte inspección.
  2. Graves: non supoñen un perigo inmediato para a seguridade das persoas ou das cousas, pero poden selo no caso dunha fallada da instalación ou poden diminuír a capacidade de utilización do ascensor. Serán tamén considerados defectos graves a falta de execución, nos prazos establecidos, das anomalías informadas no boletín de revisión de mantemento. O inspector anotará no certificado de inspección con resultado desfavorable os defectos e o seu prazo de emenda; este prazo estimarase en función da importancia do defecto e en ningún caso será superior a seis meses a partir da data da visita de inspección. Se o titular ou a empresa de mantemento non informou o inspector que realizou a revisión da emenda das falladas antes do prazo establecido, o día hábil seguinte ao vencemento do prazo volverá realizar unha inspección. No caso de que fose previamente informado, a revisión levaraa a cabo nun prazo máximo de 30 días.
  3. Moi graves: constitúen un risco inminente para as persoas ou poden ocasionar danos na instalación. Deberá deixarse o aparello fóra de servizo, entregándolles ao titular e á empresa conservadora copia do certificado desfavorable e coa advertencia ao titular de que o ascensor deberá permanecer nesa situación ata que se emenden as falladas. Para poñer o ascensor de novo en servizo, realizarase unha nova inspección periódica completa por parte dun organismo de control.

 

MEDIDAS MÍNIMAS DE SEGURIDADE QUE SE DEBEN IMPLANTAR NOS ASCENSORES EXISTENTES

Todos os ascensores existentes na data de entrada en vigor deste Real Decreto, agás os que dispoñan dunha declaración de conformidade CE na Directiva 2006/42/CE, deberán incorporar obrigatoriamente as seguintes medidas de seguridade:

 

1. Nivelación deficiente. Seguridade e accesibilidade

No prazo dun ano, en caso de accidente por falta de nivelación, ou cando se cambie o grupo tractor, deberán realizarse as modificacións necesarias para conseguir unha precisión de parada, segundo a UNE EN 81-20, 5.12.1.1.4, de polo menos ± 10 mm e unha precisión de nivelación de ± 20 mm.

 

2. Protección da persoa usuaria contra o peche das portas durante a entrada ou saída da cabina

Todos os ascensores equipados con portas de accionamento automático deberán incorporar un dispositivo de protección que cubra a apertura desde polo menos 25 mm e ata 1.600 mm sobre a soleira da cabina. En caso de non existir tal protección, instalarase no prazo dun ano a partir da primeira inspección periódica na que se detecte a súa ausencia.

 

3. Protección da persoa usuaria contra os movementos ascendentes incontrolados da cabina e os movementos incontrolados da cabina en repouso e coas portas abertas

Estarán obrigados a incorporar estes dispositivos de seguridade:

  • Todos os ascensores no momento en que se cambien simultaneamente o seu grupo tractor (sexa eléctrico ou hidráulico) e a súa manobra.
  • Todos os ascensores que dispoñan de máquina de tracción por adherencia con apoios cuxa posible desaliñación induza á rotura do eixe por fatiga cíclica.

 

4. Comunicación bidireccional en cabina. Rescate de persoas usuarias atrapadas

Será obrigatorio para todos os ascensores que non dispoñan dun sistema de comunicación bidireccional incorporar un dispositivo de comunicación bidireccional en cabina conforme ao requisito 5.12.3.1 da norma UNE-EN 81-20. Ten que ser accesible para persoas con discapacidade física. Instalarase no prazo dun ano a partir da primeira inspección periódica na que se detecte a súa ausencia.

 

5. Substitución de guías

Non han de ter guías de cabina e/ou contrapeso que incorporen dispositivos paracaídas de tipo cilíndrico, de rail ou de madeira. Aqueles ascensores que teñan menos de 50 anos deberán adecualo antes de cinco anos desde a entrada en vigor deste Decreto. Nos casos en que o ascensor supere os 50 anos, a devandita adecuación deberá levarse a cabo antes de tres anos.

 

6. Dispositivos de control de carga

Incorporar un dispositivo que impida a sobrecarga da cabina de acordo co apartado 5.12.1.2. da norma UNE 81-20:2015 no prazo dun ano, a partir da primeira inspección periódica na que se detecte a súa ausencia.

 

7. Contrapeso

Os ascensores existentes han de cumprir os apartados 5.4.11. e 5.7.1 da norma UNE 81-20:2015 para garantir a seguridade do guiado do contrapeso e das pesas que o forman. Deberá ser accesible ao longo de todo o seu percorrido para poder ser inspeccionado na súa totalidade. Aqueles ascensores que teñan menos de 50 anos deberán adecualo antes de cinco anos desde a entrada en vigor dese Decreto. Nos casos en que o ascensor supere os 50 anos, a devandita adecuación deberá levarse a cabo antes de tres anos.

 

8. Medidas de incremento da seguridade derivadas de lexislacións anteriores

Seguen sendo obrigatorias as seguintes medidas de seguridade xa incluídas no Real Decreto 57/2005:

  • Instalar no foso un interruptor de parada, un interruptor de iluminación do oco e unha toma de corrente, para uso do persoal de mantemento.
  • Modificar o faldón baixo o limiar da cabina, facéndoo da maior altura posible, compatible coa profundidade do foso, ata un máximo de 75 cm.
  • Dotar de portas as cabinas, xunto cun indicador da posición da cabina visible desde o seu interior. Instalar na cabina iluminación e alarma de emerxencia.
  • Dotar de protección as poleas de reenvío de suspensión, de desvío, de compensación e de máquinas.
  • Instalar un contacto de seguridade de afrouxamento do cable limitador.
  • Dotar dun dispositivo de parada que actúe cando o ascensor non arranque ou patinen os cables.
  • Posibilitar que se poida controlar facilmente, desde o cuarto de máquinas, se a cabina se atopa nunha zona de desencravamento.
  • Nos motores alimentados directamente por unha rede, a chegada de enerxía deberá ser cortada por dous contactores independentes.
  • Instalar unha varanda no teito da cabina cando o espazo libre entre o bordo do teito e a parede do oco sexa maior de 30 cm.
  • Eliminar o amianto dos mecanismos de freada cando se substitúan estes.
  • Cando se proceda ao cambio dunha bomba do equipo hidráulico, o novo equipo deberá dispoñer dunha bomba manual para desprazar a cabina cara arriba.
  • Cando se cambie a cabina, instalaranse nela e no rellanzo órganos de mando intelixibles por persoas con discapacidade.

 

Ascel, expertos en Mantemento de Ascensores en Galicia

Se necesita unha inspección do seu ascensor para cumprir ou descubrir se cumpre coa nova normativa, ou se necesita substituír o seu ascensor ou mesmo instalar un Ascensor á medida, lembre que en Ascel somos fabricantes e instaladores e que estaremos encantados de asesoralo en calquera das súas necesidades.

Chámanos agora! 986 19 19 66 ou escríbenos mediante o formulario de contacto ou a info@ascel.es

 

Referencias:

 

Non te perdas isto: Subvencións para a Rehabilitación de edificios e vivendas – Concello de Vigo

 

Tes algunha dúbida?

Tanto se tes algunha dúbida como se desexas solicitar un orzamento á medida das túas necesidades, en Ascel Vigo poñémonos á túa disposición para o que necesites.

Escríbenos sen compromiso! ou chámanos ao 986 191 966